لوازم آرایشی و بهداشتی که همواره بسیاری از آقایان و خانم ها استفاده میکنند، محصولاتی هستند که هدفشان محافظت و احیای پوست است که وظایفی از قبیل؛ لایه برداری و مرطوب کردن پوست تمام این محصولات یکسان میباشد. البته همه ی این محصولات روی بیرونی ترین لایه پوست فعالیت میکنند که به آن سد دفاعی پوست گفته میشود. سد دفاعی پوست اهمیت ویژه ای دارد چرا که توانایی پوست در ترمیم خود، حفظ رطوبت و محافظت در برابر عوامل آسیب زای محیطی به سلامت سد دفاعی پوست وابسته میباشد. احساس خشکی و حساسیت در پوست میتواند به دلیل سد دفاعی ضعیف باشد که تنها با استفاده از مرطوب کننده های مغذی ترمیم نمیشود. از آن جا که پوست همواره قادر به ترمیم خود است با توقف عوامل آسیب زا، پوست به طور طبیعی خود را ترمیم خواهد کرد. در این مقاله قصد داریم به دلایل از بین رفتن سد دفاعی پوست و راه های مراقبت از آن اشاره کنیم، با ما همراه باشید.
پوست از لایه های مختلفی ساخته شده که هر کدام از آنها عملکردهای مختلفی را برای محافظت از بدن انجام میدهند. بیرونی ترین لایه که به آن استراتوم کورنئوم گفته میشود اغلب به عنوان دیوار آجری نیز توصیف میشود، که متشکل از سلولهای پوستی سخت که به آنها کارنوسیت گفته میشود و به همدیگر متصل شدهاند. این همان سد دفاعی پوست است. داخل سلولهای پوستی، کراتین و مرطوب کننده های طبیعی وجود دارد و لایه لیپیدی آن حاوی کلسترول، اسیدهای چرب و سرامید است.
همچنین این سد دفاعی پوست برای داشتن بدنی سالم ضروری است و لازم است برای این که عملکرد درستی داشته باشید، همواره از آن مراقبت کنید. خارجی ترین لایه در سطح پوست که از سلول و لیپید تشکیل شده و مانع از تبخیر رطوبت سطح پوست و از بین رفتن چربی محافظ پوست میشود و همچنین با تولید پروتئین و پپتایدهای ضد میکروبی از پوست در برابر میکروارگانیزم های میکروبی محافظت میکند و دلیل مهم حفظ ایمنی و سلامت پوست و کاهش التهاب پوست است. زمانی که سد دفاعی پوست سالم است پوست شما نرم، صاف، یکنواخت و متعادل به نظر میرسد و زمانی که این لایه آسیب می بیند در پوست خود احساس قرمزی، خارش، التهاب و خشکی و کشیدگی خواهید داشت. پس سلامت پوست در گرو سلامت این لایه محافظ است.
برای توضیح عملکرد پوست معمولا از تشبیه آجر و سیمان استفاده میشود که در آن سلول های مرده سطح پوست نقش آجر را دارند که توسط لیپید یا همان سیمان به هم محکم شده اند. مخلوط آجر و سیمان روی پوست لایه چربی مومی شکلی را به وجود می آورد که نقش مهمی در حفاظت از پوست در برابر عوامل آسیب زای بیرونی بر عهده دارد.
روزانه پوست با تهدید های زیادی روبرو میشود که بسیاری از آنها به محیط بیرونی پوست مربوط شده و مقدار کمی از آن از داخل است. برخی از مشکلات داخلی و خارجی که میتواند بر سد دفاعی پوست تأثیر بگذارد را در ادامه معرفی کردهایم:
• محیطی بسیار مرطوب یا خیلی خشک
• آلرژن ها، محرک ها و آلودگی ها
• صابون و شوینده های نامناسب
• قرارگیری در معرض مواد شیمیایی خطرناک
• لایه برداری یا شستشوی زیاد
• استروئیدها
• آسیبهای فیزیکی
• فاکتورهای ژنتیکی
• درماتیت موضعی و پسوریازیس
با توجه به اهمیت حفظ سد دفاعی و پوشش اسیدی آن، چه کار میتوان کرد تا از سلامت و عملکرد آنها محافظت کرد؟ نگاهی به راهکارهای زیر بیندازید و جواب این سؤال را بگیرید:
معمولا افرادی که روتین مراقبت از پوستی دارند، سبد محصولات آن ها شامل لوازم آرایشی و بهداشتی زیادی است. پس لازم است به این نکته توجه کنید که سد دفاعی پوست خود را ضعیف میکنید. لازم است سراغ یک متخصص پوست بروید و درباره این که کدام محصولات مؤثر و اساسی هستند با او صحبت کنید. اگر مشغول لایه برداری از پوستتان هستید، به نحوه واکنش پوستتان توجه کنید. افرادی که پوست حساس و تیرهای دارند، باید از یک پارچه نرم و یک لایه بردار ملایم استفاده کنند. البته برخی از اسکراب ها میتواند آسیبی موقتی به سد دفاعی پوست شما وارد نمایند.
پوشش اسیدی پوست باید حدود 5/7 PH میباشد. ولی PH برخی محصولات پوستی بین 3/7 تا 8/2 است. محققان توصیه میکنند که از پاک کننده هایی استفاده کنید که PH آنها نزدیک به PH طبیعی پوست باشد. تنظیم PH پوست میتواند در حفظ و مراقبت از پوست شما در برابر بیماری هایی مانند درماتیت، آکنه و عفونت های مختلف کمک کند.
تحقیقاتی در سال 2018 انجام گرفت، که نشان میدهد برخی روغن های گیاهی خاص میتوانند به ترمیم بافت، سد دفاعی و همچنین جلوگیری از هدر رفتن رطوبت آن کمک کنند. بسیاری از این روغن ها دارای خواص آنتی اکسیدان، ضد التهاب و ضد باکتری هستند. برخی از روغن های گیاهی مؤثر که میتوانید از آن روی پوست استفاده کنید به شرح زیر میباشد:
• روغن جوجوبا
• روغن نارگیل
• روغن بادام
• روغن آرگان
• روغن گل گاوزبان
• روغن گل رز
• روغن آفتابگردان
• روغن سویا
روش های مختلفی برای استفاده از روغن های گیاهی بر روی پوست وجود دارد. برای مثال میتوانید؛ از کرم و لوسیون روی پوست استفاده کنید و قبل از استفاده چند قطره روغن با آنها ترکیب نمایید یا میتوانید چند قطره از این روغن ها را کف دست خود بریزید و سپس روی پوستتان ماساژ دهید تا جذب شود.
سرامید ها، لیپید های به فرم موم هستند که به طور خاص در استراتوم کورنئوم یافت میشوند و برای سلامت عملکرد سد دفاعی پوست، ضروری میباشند. تحقیقات انجام شده در سال 2019 نشان میدهد که محصولات حاوی سرامید به بهبود خشکی، خارش و پوسته پوسته شدن ناشی از عملکرد ضعیف سد دفاعی پوست کمک میکنند، مرطوب کننده های غنی از سرامید باعث تقویت یکپارچگی ساختار سد دفاعی پوست میشوند. همچنین برای درمان آکنه نیز بسیار مناسب بوده و در پوست های مستعد آکنه، به دلیل ناقص بودن سد دفاعی پوست و اقدامات درمانی برای درمان آکنه میتواند پوست را قرمز و خشک کند. محصولات حاوی سرامید در مراقبت از پوست های تیره بسیار مفید هستند.
پوست خشک اغلب یک دغدغه مهم روزانه میباشد که مرطوب کننده ها، راه حلی مناسب برای آن هستند. بدین صورت که یک مرطوب کننده خوب باعث کاهش میزان هدر رفتن آب پوست و جلوگیری از خشکی آن خواهد شد. این محصولات لایه نازکی روی پوست ایجاد میکنند که به حفظ رطوبت کمک میکند. یکی از مواد مؤثر برای مرطوب ساختن پوست، پترولاتوم است که طبق نظرات متخصصان میتواند تا 99 درصد جلوی هدر رفتن آب را بگیرد. همچنین تحقیقات آتی نشان میدهد محصولات حاوی هیالورونیک اسید، گلیسیرین، عسل و اوره به عملکرد بهتر سد دفاعی پوست کمک مهمی میکنند.
بعد از آشنا شدن در مورد دلایل و نحوه ی مراقبت از سد دفاعی پوست، معمولا این سوال میشود که چه باید و نباید هایی برای مراقبت از این سد دفاعی وجود دارد؟ در ادامه با ما همراه باشید تا با چند مورد از این توصیه ها آشنا شوید:
هنگامی که پوست با آب داغ شسته میشود، به دلیل دمای بالای آب عروق پوست گشاد شده و دمای لایه عمیق تر پوست نیز افزایش خواهد یافت که این افزایش دما، موجب تضعیف و آسیب به سد دفاعی پوست میشود. پس لازم است برای جلوگیری از آسیب به لایه چربی محافظ پوست با آب ولرم صورت خود را بشویید به خصوص در فصول سرد که پوست حساس تر است.
ضد آفتاب بهترین محصول برای محافظت از پوست در برابر عوامل محیطی مانند سردی هوا و اشعه آفتاب است. اشعه فرابنفش خورشید باعث آسیب به بافت کلاژن، الاستین، ایجاد لک، آفتاب سوختگی و آسیب به لایه محافظ پوست میشود. همچنین برودت هوا باعث خشکی، التهاب و قرمزی پوست صورت خواهد شد بنابراین استفاده از یک ضد آفتاب ملایم باSPF30یا SPF60 انتخاب مناسبی برای تمام فصول سال است.
همانطور که گفته شد استفاده از شوینده های مناسب و ملایم اهمیت زیادی دارند، به خصوص زمانی که پوست خشک، ملتهب، حساس و آسیب پذیر است. حتی پس از ترمیم پوست از صابون و شوینده های فومی نباید استفاده شود. همچنین از شوینده هایی که PH سازگار با پوست شما دارند و باعث خشکی، قرمزی و تحریک پذیری پوست نمیشوند، استفاده کنید. می توانید در این لینک شوینده های موجود در فروشگاه رایا میکاپ را مشاهده نمایید.
به دلیل آلرژی زا بودن ترکیبات عطری استفاده شده در محصولات به خصوص زمانی که سد دفاعی پوستتان آسیب دیده اجتناب کنید. وجود مقدار زیاد از این عطرهای مصنوعی باعث تحریک پوست میشود اما متاسفانه بسیاری از تولیدکنندگان در بسیاری از محصولات پوستی از مواد معطر برای جذب مشتری و برای پوشاندن بوی ناخوشایند در ترکیبات محصول استفاده می کنند.
همانطور که در بخش فوق گفته شد استفاده از مرطوب کننده ها بسیار حائز اهمیت است و برای محافظ پوست نقش اساسی دارند ولی باید در انتخاب ترکیبات تشکیل دهنده مرطوب کننده های خود حاوی مواد طبیعی در چربی پوست هستند یا اثری مشابه با ترکیبات موجود در چربی پوست را دارند، توجه شود. همچنین چرب و غنی بودن یک مرطوب کننده به معنی ترمیم کنندگی سریع آن نیست. برای ترمیم لایه محافظ چربی پوست باید به دنبال ترکیبات زیر باشید :
• روغن گل گاو زبان
• روغن گل مغزی
• نیاسین آمید
• سرامید ها
• فسفولیپید ها
• اسکوالن
• ویتامین E
• فیتواسترول
• روغن گل آفتابگردان
• روغن جوجوبا
• روغن بادام شیرین
• روغن کانولا
• روغن کنجد
• شی باتر
ممکن است تصور کنید مرطوب کننده ای که حاوی ترکیبات فوق باشد خیلی سنگین و چرب بوده و باعث بسته شدن منافذ و جوش خواهد شد اما این طور نیست. یک مرطوب کننده مناسب میتواند در یک فرمولاسیون سبک این موارد را در خود داشته باشد بدون این که موجب بسته شدن منافذ و ایجاد جوش شود.
در مطالعهای در بریتانیا مشخص شد برسها و اسفنج های آرایشی محل تجمع و رشد باکتریهای ایجاد کنندهی انواع آلودگی هستند ولی، 72درصد خانم ها هرگز برس و اسفنج آرایشی خود را نمی شویند. جسیکا وو، متخصص پوست در لسآنجلس و نویسنده کتاب تغذیه صورت می گوید: هر دو یا سه هفته یک بار باید برس و اسفنج های آرایشی خود را بشویید. برای این منظور میتوانید چند قطره مایع تمیز کننده ی صورت یا شامپو را با مقداری آب ولرم در یک فنجان یا لیوان ترکیب کنید و آنها را تمیز کنید، سپس آنها را با آب ولرم بشویید و به آرامی تکان دهید تا آب اضافی آنها خارج شود و بعد در مقابل نور خورشید قرار دهید تا کاملا خشک شوند.
اصلاح موهای زائد مخصوصا در خانم هایی که پوست تیره دارند میتواند به آسیب های پوست مانند لک یا زخم منجر شود. دکتر کوک-بولدن پیشنهاد میکند؛ قبل از اپیلاسیون، قسمت هایی از پوست را که میخواهید اصلاح کنید با یک شستشو دهنده ی آنتی باکتریال تمیز کنید. همچنین یک ماده ضد التهاب برای بعد از اصلاح آماده کنید تا پوست آسیب کمتری دیده و تغییر رنگ ندهد. سعی کنید تا چند روز بعد از اصلاح همچنان از یک کرم ترمیم کننده پوست استفاده کنید تا پوست شما هرچه زودتر به حالت اولیه بازگردد. کوک-بولدن معتقد است: صرف پول برای خرید این محصولات در بلند مدت مثل پسانداز عمل میکند چرا که هزینه رهایی از آسیبهای پوستی در سنین بالاتر بسیار بیشتر از این حرف ها است».
تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به سایت رایا میکاپ می باشد.
